Kisha e Shën Gjon Vladimirit, e njohur edhe si Manastiri i Shën Joan Vladimirit, është një nga monumentet më të rëndësishme fetare dhe historike në rrethinat e Elbasanit, në fshatin Shijon, rreth 7 km në veriperëndim të qytetit. Ajo përfaqëson një pikë kyçe të trashëgimisë kishtare në Shqipëri, ku bashkekzistojnë historia, kultura dhe identiteti shpirtëror për më shumë se shtatë shekuj.
Kjo kishë u rindërtua në vitin 1381 nga princi arbër Karl Topia mbi një faltore të mëparshme që ishte shkatërruar nga tërmeti dhe u bë përmasë katër herë më e madhe, sipas mbishkrimit të gdhendur mbi portalin e hyrjes. Ajo ishte projektuar si bazilikë me tre nefe, të ndara me rreshta kolonash, dhe u shndërrua në qendër të një manastiri të rëndësishëm ortodoks në mesjetë.
Kisha mban emrin e Shën Gjon Vladimirit, një princ dhe martir i shekullit XI, i cili u vlerësua si shenjtor i krishterë dhe njihet për besimin e tij të palëkundur. Sipas traditës, reliket e tij u vendosën këtu nga Karl Topia në fund të shekullit XIV dhe u bënë objekt admirimi dhe pelegrinazhesh për besimtarë nga zona të ndryshme të Ballkanit.
Gjatë shekujve, manastiri ishte një qendër e jetës ortodokse, ku u zhvilluan rite liturgjike dhe u shkruan dokumente me vlerë për kulturën shpirtërore shqiptare. Në shekullin XVIII, ai u bë seli e Arqipeshkvisë së Dyrrahut dhe vendi ku u shkrua Manuskriti i Ungjillit të Elbasanit, një nga dokumentet më të vjetra të letërsisë ortodokse shqiptare.
Objekti u dëmtua rëndë gjatë dekadave të mëvonshme, përfshirë zjarre dhe periudhën e regjimit komunist, por është pjesërisht restauruar në shekullin XXI, dhe vazhdon të jetë vend adhurimi dhe memorial i besimit të krishterë. Reliket e shenjta të Shën Gjon Vladimirit, pas një periudhe të gjatë ruajtjeje në Muzeun Historik Kombëtar, … janë rikthyer dhe nderohen çdo vit në festimet fetare të qershorit.
Kisha e Shën Gjon Vladimirit është shpallur monument kulture i mbrojtur dhe mbetet një destinacion i rëndësishëm për vizitorët që duan të njohin festimet ortodokse, artin bizantin dhe historinë mesjetare të rajonit të Elbasanit.
