Bazilika Paleokristiane (sit arkeologjik)

Bazilika Paleokristiane është një sit arkeologjik i rëndësishëm në qytetin e Elbasanit, i cili dëshmon praninë e hershme të komuniteteve të krishtera në këtë zonë që nga periudha paleokristiane (shek. IV–VI). Gjetjet arkeologjike në këtë hapësirë tregojnë se Elbasani ka qenë një qendër e hershme e jetës fetare dhe kulturore në Iliri dhe më vonë në Perandorinë Romake të vonë, para se të zhvillohej qyteti i mesjetës.

Struktura e bazilikës përbëhet nga një naos me formë drejtkëndore, një absidë lindore dhe korridore anësore, tipare karakteristike të tempullit të krishterë të hershëm bazilikal. Bazilikat paleokristiane shërbenin si vendesh lutjesh publike para ndërtimit të kishave me kupola, duke reflektuar një formë të hershme të organizimit liturgjik dhe bashkësisë së besimtarëve.

Në zonën e sitit janë identifikuar themeli i muraturave, kolona, fragmente mozaikesh të dyshemesë dhe elementë të tjerë ndërtimorë që i atribuohen periudhës së shekujve të parë të krishterimit. Mozaikët e dyshemesë, me motive gjeometrike dhe simbole të krishtera primitive, dëshmojnë për nivelin estetik dhe shpirtëror të komunitetit që i përdorte këto hapësira.

Ky sit përfaqëson një pikë të rëndësishme referimi për kulturën e hershme kristiane në Shqipëri, duke dëshmuar jo vetëm praninë rituale fetare, por edhe ndryshimet urbane e shoqërore në zonën e Elbasanit gjatë periudhave të transformimit nga antikiteti drejt mesjetës.

Bazilika Paleokristiane është i shpallur monument kulture dhe sit arkeologjik i mbrojtur, dhe vazhdon të jetë objekt studimi dhe vizitash për arkeologë, historianë dhe turistë që kërkojnë të njohin labirintet e historisë së hershme fetare në rajon.

Facebook
LinkedIn
Email
X