Kombinati Metalurgjik

Kombinati Metalurgjik në Elbasan, i njohur historikisht me emrin “Çeliku i Partisë”, ishte një nga projektet industriale më ambicioze të periudhës së komunizmit në Shqipëri, i ndërtuar mbi një territor të gjerë në fushën pranë fshatit Bradashesh, rreth 4–5 km në perëndim të qytetit të Elbasanit. Ai luajti një rol kyç në zhvillimin industrial të vendit, duke u konsideruar investimi më i madh i këtij lloji në vend dhe një shembull të asaj periudhe të planifikimit ekonomik.

Ndërtimi i këtij kompleksi nisi në vitet 1960 nën mbështetjen teknike të specialistëve kinezë dhe shqiptarë në kuadër të politikave të industrializimit të regjimit. Ai përfshinte një sërë fabrika dhe impiante të lidhura me metalurgjinë e çelikut, përfshirë uzina të përpunimit, linja të shkrirjes së metalit, furra për çelik dhe vende për prodhimin e produkteve të ndryshme metalike, të cilat synonin të siguruan materialet e rëndësishme për ekonominë e vendit.

Gjatë periudhës së funksionimit të tij, kompleksi ishte një qendër kryesore e punësimit në zonë, ku punonin dhjetëra mijëra punonjës, dhe ndikoi ndjeshëm në zhvillimin urban dhe demografik të Elbasanit e rrethinave të tij. Megjithatë, pas rënies së regjimit komunist në vitet ’90, shumë prej impianteve u braktisën për shkak të vështirësive ekonomike, konkurrencës dhe transformimit të ekonomisë, duke i lënë disa zona të kombinatit të papërdorura dhe në gjendje gjysmë‑abandonimi. Sot, pjesë e këtij kompleksi është bërë objekt interes për studiues të arkeologjisë industriale, historianë dhe vizitorë të interesuar për të kuptuar zhvillimin ekonomik të Shqipërisë së shekullit të XX‑të.

Në dekadat e fundit disa prej njësive industriale që ishin pjesë e kompleksit janë privatizuar ose rilindur nën menaxhim të ri, duke vazhduar prodhimin në formë të përditësuar, përfshirë sektorë metalurgjikë funksionalë në zonë.

Kombinati Metalurgjik mbetet një simbol i historisë industriale të Elbasanit, që përmbledh sfidat dhe ambiciet e një epoke të rëndësishme të zhvillimit ekonomik në vend — nga industrializimi i shpejtë i periudhës komuniste, deri te tranzicioni pas viteve ’90 dhe transformimet e mëtejshme strukturore.

Facebook
LinkedIn
Email
X