Tur 3 ditor Tiranë-Pogradec-Korçë-Leskovik-Përmet-Gjirokastër

Nisja bëhet nga Tirana drejt fshatit Lin, një gadishull i vogël në brigjet perëndimore të Liqenit të Ohrit, rreth 20 km nga qyteti i Pogradecit. Sipas burimeve historike, jeta në këtë gadishull mendohet të ketë nisur që në fillimet e Epokës së Hekurit dhe të ketë vazhduar deri në Mesjetën e Hershme. Gjetjet arkeologjike në kodrën mbi fshat përfshijnë mure themeli dhe mozaikë të një kishe paleobizantine, që daton në shekullin VI.

Pas vizitës në fshatin Lin, udhëtimi vijon drejt Pogradecit, për të eksploruar bukuritë natyrore të Drilonit, një burim karstik i përbërë nga tre burime uji. Ai ndodhet rreth 5 km në lindje të Pogradecit, shumë pranë fshatit turistik Tushemisht. Gjatë qëndrimit, do të shijohet një nga gatimet tradicionale të zonës, tava me koran, një specie endemike e troftës që gjendet në Liqenin e Ohrit.

Pjesa e mbetur e ditës i kushtohet qytetit të Korçës, i njohur edhe si “Parisi i Vogël”. Vizita nis me Shkollën e Parë Shqipe dhe Muzeun Kombëtar të Arsimit, i hapur më 7 mars 1887 nga rilindësit shqiptarë, me mbështetjen e gjerë të popullsisë vendase dhe diasporës. Në këtë shkollë u mësuan për herë të parë lëndë, shkrim dhe këndim në gjuhën shqipe.

Pas muzeut, vizita vijon në Katedralen Ortodokse “Ngjallja e Krishtit”, një kishë ortodokse shqiptare e ndërtuar në vitin 1992 dhe e përfunduar në vitin 2002. Më pas, shëtitja vazhdon përgjatë Bulevardit Fan Noli, i cili të çon drejt Pazarit të Korçës, në pjesën jugperëndimore të qytetit, ku ndodhen punishte artizanale dhe restorante. Pazari i Korçës arriti kulmin e zhvillimit në gjysmën e dytë të shekullit XIX dhe fillim të shekullit XX. Mbrëmja është e lirë; vizitorët kanë mundësi të ndjekin shfaqje teatrore, të dëgjojnë muzikë live, të shijojnë gatimet lokale dhe birrën e Korçës, nën tingujt e serenatave. Akomodimi realizohet në hotele ose bujtina të përshtatura për pritjen e turistëve.

Pas mëngjesit, itinerari vijon me vizitën në Muzeun Arkeologjik të Korçës, i themeluar në vitin 1985, në një godinë karakteristike të shekullit XIX. Muzeu ekspozon pasuri arkeologjike të rajoneve juglindore të Shqipërisë, që nga periudha neolitike deri në fazën më të zhvilluar të Epokës së Hekurit. Për të njohur më tej historinë përmes artit, vizitohet Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar, i vendosur në dy shtëpi karakteristike korçare, të shpallura monumente kulture, dhe i hapur më 24 prill 1980. Ky muze ruan trashëgiminë më të çmuar të krijuar nga piktorët shqiptarë gjatë pesë shekujve. Gjithashtu, vizitohet Galeria Digjitale e Artit Korçë, galeria e parë dhe e vetme në Shqipëri që ndërthur artin tradicional me teknologjinë.

Qyteti i Leskovikut përmendet në dokumente të shkruara që në shekullin XV, por kulmin e zhvillimit e arriti në vitet 1800, kur drejtues të lartë osmanë e kthyen në një qendër të rëndësishme, duke e përfshirë gradualisht në sanxhak. Vizita përfshin dy nga objektet fetare më të rëndësishme të zonës: Mekamin e Glinës dhe Kishën e Shën Marisë, në hyrje të qytetit. Ujërat termale ndodhen rreth 10 km larg qytetit dhe rruga drejt tyre ndjek shtratin e lumit Vjosë, duke kërkuar automjete të përshtatshme për terrene të vështira. Gjatë rrugës bëhet një ndalesë në fshatin Leçë, për të vizituar agroturizmin “Max Einery”, i rrethuar nga 16 hektarë vreshta autoktone.

Mëngjesi konsumohet në qendër të Përmetit dhe, pas një pushimi të shkurtër, vizita vijon drejt Banjave të Bënjës, të njohura për vlerat e larta kurative. Vaskat me ujëra termale përbëjnë një nga destinacionet më të veçanta të jugut të Shqipërisë. Pranë tyre ndodhet Kanioni i Lengaricës, rreth 200 metra larg burimeve termale, i cili dallohet për vlerat natyrore dhe arkeologjike. Studime të viteve të fundit kanë treguar se në shpellat e këtij kanioni kanë ekzistuar vendbanime parahistorike.

Ura e Kadiut ndodhet në zonën e Banjës së Bënjës, disa kilometra mbi bashkimin me lumin Vjosë. Ajo është ndërtuar mbi shkëmbinj në të dy anët, me një hark qendror në formë segmenti rrethor, një tip ndërtimi i përhapur në Shqipëri gjatë shekullit XVIII.

Nga Përmeti, itinerari vijon drejt Gjirokastrës, një qytet i pasur me histori dhe traditë, të dukshme në rrugicat e ngushta me kalldrëm. Kalaja e qytetit përmendet për herë të parë në vitin 1336, megjithëse disa historianë mendojnë se ajo është edhe më e hershme. Në vitin 1812, kalaja u pushtua nga Ali Pashë Tepelena dhe iu nënshtrua një rindërtimi që zgjati rreth një vit e gjysmë.

Vizita përfshin Muzeun e Armëve, i hapur në vitin 1971 si muze kombëtar, i cili ekspozon armë të përdorura gjatë Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore. Në këtë muze ndodhen edhe qelitë e burgut të ndërtuara nga Mbreti Zog, të realizuara me gurët e ujësjellësit të ndërtuar nga Ali Pashë Tepelena.

Muzeu Etnografik i Gjirokastrës ndodhet në lagjen Palorto, një nga lagjet më të ruajtura të qytetit historik. Ndërtesa aktuale e muzeut u ndërtua në vitin 1944, pas shkatërrimit të shtëpisë së mëparshme nga zjarri.

Shtëpia e Zekatëve, e ndërtuar në vitin 1812, konsiderohet një nga shembujt më të përkryer të arkitekturës së banesës osmane. Kjo shtëpi përfaqëson tipologjinë e kullave që u përkisnin familjeve më të pasura dhe me pozita të larta shoqërore. Ajo ka tre kate dhe ndodhet në pikën më të lartë të lagjes Palorto. Mbrëmja është e lirë, me mundësi për të shijuar ambientet kulturore dhe aktivitetet artistike që zhvillohen shpesh në qytet. Akomodimi realizohet në bujtina tradicionale të Gjirokastrës. Të nesërmen, nisja bëhet drejt Tiranës.