Lagjja “Mangalem”, një nga zonat më të vjetra dhe më përfaqësuese të strukturës mesjetare urbane në Berat, shtrihet në jug dhe lindje të kodrës së Kalasë, duke formuar një gjysmëhark të natyrshëm rreth saj. Ajo paraqet zhvillimin e qytetit jashtë mureve të fortifikuara, dhe është e njohur për rolin e saj historik si qendër e komunitetit mysliman në bashkëjetesën fetare të qytetit.
Ndërtimet ekzistuese datojnë kryesisht nga shekujt XVIII – XIX dhe përfaqësojnë arkitekturën tradicionale beratase, me përdorim të gjerë të gurit në themele dhe mure, si dhe dru në elementet ndërtimore të sipërme, çatitë dhe ballkonet. Lagjja është ndërtuar në një terren të pjerrët, ku banesat janë të ngjeshura, pa oborre, dhe secila hyrje del drejtpërdrejt në rrugicat e ngushta me kalldrëm, duke ruajtur planimetrinë mesjetare.
Dritaret e shumta, të rreshtuara vertikalisht, ballkonet e vogla me pamje nga lumi Osum dhe dyqanet e vogla artizanale në katin përdhes, krijojnë një kompozim vizual unik që ka bërë që Berat të njihet me epitetin “Qyteti i një mbi një dritareve.” Ky stil ndërtimi pasqyron jo vetëm estetikën arkitektonike, por edhe funksionin praktik dhe shoqëror të jetesës qytetare të kohës.
Përveç pamjes së saj piktoreske, Mangalemi mbart vlera historike, kulturore dhe shpirtërore. Në këtë lagje ndodhen disa xhami të rëndësishme të periudhës osmane, ndër to Xhamia e Beqarëve dhe Xhamia e Mbretit, si dhe hamamet e dikurshme publike, që dëshmojnë për organizimin urban dhe jetën sociale në shekujt e kaluar.
Sot, Mangalemi është shpallur zonë muzeale, dhe mbetet një nga atraksionet më tërheqëse për vizitorët e Beratit, që kërkojnë të përjetojnë nga afër jetën tradicionale shqiptare, në një lagje ku koha duket se ka ndalur.
